Համազգային հայ կրթական եւ մշակութային միութեան Երեւանի գրասենեակի եւ ՀՀ ԳԱԱ պատմութեան ինստիտուտի համատեղ նախաձեռնութեամբ կայացաւ բանասիրական գիտութիւնների դոկտոր, պրոֆեսոր Դաւիթ Գասպարեանի «Եղիշէ Չարենցի գրական-քաղաքական աղերսները» գրքի շնորհանդէսը։
Գիրքը ներկայացնում է մեծ գրողի գրական-մշակութային, մարդկային, գաղափարական ու կուսակցական յարաբերությունները ժամանակի հեղինակութիւնների հետ։
Միջոցառման բացման խօսքով հանդէս եկաւ Համազգայինի Երեւանի գրասենեակի տնօրէն Ռուզան Առաքելեանը։ Նա իր խօսքում ընդգծեց, որ Դաւիթ Գասպարեանի այս նոր աշխատութիւնը մեծարժէք ներդրում է չարենցագիտութեան մէջ, քանի որ այն նորովի եւ անկողմնակալ հայեացքով է լուսաբանում հանճարեղ բանաստեղծի կեանքի ու գործունէութեան ամենախրթին ու երբեմն քօղարկուած էջերը։ Ռ. Առաքելեանը նշեց, որ գրքում ընթերցողի առջեւ բացւում են Չարենցի մարդկային յարաբերութիւնները՝ նոյնքան ազնիւ, որքան նրա գրականութիւնը։ Նա նաեւ շնորհակալութիւն յայտնեց Համազգայինի Կենտրոնական վարչութեանը՝ գրքի տպագրութեանն աջակցելու համար եւ յաւելեց, որ Միութեան առաքելութիւններից կարեւորագոյնը հենց նման հիմնարար եւ ազգային արժէք ներկայացնող գործերի կողքին կանգնելն է։
Ելոյթ ունեցաւ նաեւ ՀՀ ԳԱԱ պատմութեան ինստիտուտի տնօրէն Համօ Սուքիասեանը։ Նա նշեց, որ սա առաջին համագործակցութիւնը չէ Համազգային կրթական եւ մշակութային միութեան հետ, եւ յոյս յայտնեց, որ այն կը լինի շարունակական։ Պարոն Սուքիասեանը փաստեց, որ թէեւ կարող են լինել տարբեր, երբեմն հակադիր կարծիքներ ու մօտեցումներ Չարենցի եւ նրա ժամանակաշրջանի բարդ յարաբերութիւնների վերաբերեալ, այդուհանդերձ, այս գիրքն անկիւնաքարային է, քանի որ արծարծում ու վեր է հանում հայ ժողովրդի պատմութեան ամենաբեկումնային ու դրամատիկ ժամանակները։
Համազգայինի Կենտրոնական վարչութեան անդամ Արտաշէս Շահբազեանն իր հերթին արժեւորեց հրատարակութիւնը՝ նշելով, որ Չարենց անհատի ու պոետի գաղափարական համոզմունքների, դեգերումների բարդ ուղին, նրա ներքին յափշտակութիւններն ու հիասթափութիւնները, ինչպէս նաեւ ազգային ինքնութեան անբեկանելի հիմնասիւները լաւագոյնս ու խորութեամբ բացայայտուած են հենց այս գրքում։
Իրենց մասնագիտական վերլուծութիւններով հանդէս եկան պատմական գիտութիւնների դոկտոր Կարէն Խաչատրեանը եւ պատմական գիտութիւնների թեկնածու Արմէն Կարապետեանը։ Նրանք անդրադարձան գրքի պատմավաւերագրական բացառիկ նշանակութեանը՝ շեշտելով, որ Դաւիթ Գասպարեանին յաջողուել է արխիւային հարուստ նիւթերի հիման վրայ վերականգնել դարաշրջանի իրական պատկերը, ինչը թոյլ է տալիս Չարենց քաղաքացուն, քաղաքական ու գրական գործչին տեսնել իր ժամանակի իրադարձութիւնների կիզակէտում։
Միջոցառման առանցքային ու յուզիչ պահերից էր մեծանուն կոմպոզիտոր, մաեստրօ Տիգրան Մանսուրեանի խօսքը, ով բազմաթիւ անզուգական երաժշտական գործեր է արարել՝ ներշնչուած չարենցեան պոեզիայից։ Վերջինս ասաց, որ Չարենցի բանաստեղծութիւնն իր մէջ կրում է ներքին հզօր մեղեդայնութիւն եւ տիեզերական խորութիւն, որն անդադար ոգեշնչման աղբիւր է արուեստագէտի համար։ Մաեստրօն ընդգծեց, որ Դաւիթ Գասպարեանի այս աշխատութիւնը օգնում է աւելի խորութեամբ զգալ ու հասկանալ այն թաքնուած ապրումներն ու ցաւը, որոնցից ծնուել է չարենցեան հանճարեղ խօսքը, եւ որ գիրքը լոյս է սփռում բանաստեղծի ներաշխարհի ու նրա կրած բարոյական տառապանքների վրայ։
Շնորհանդէսի աւարտին ներկաներին իր երախտագիտութեան խօսքն ուղղեց հեղինակը՝ Դաւիթ Գասպարեանը։ Նա պատմեց գրքի ստեղծման ընթացքի, արխիւային նիւթերի բացայայտման եւ այն բացառիկ փաստերի մասին, որոնք տեղ են գտել հրատարակութեան մեջ՝ յոյս յայտնելով, որ գիրքն իր արժանի տեղը կը գտնի ինչպէս մասնագէտների, այնպես էլ Չարենցի արուեստի երկրպագուների սեղանին։
